W skrócie
- Ilu opiekunów na wycieczce szkolnej jedzie z klasą, ustala dyrektor szkoły, a przepisy nie podają jednej sztywnej liczby.
- W praktyce regulaminy szkół przyjmują zwykle od 1 opiekuna na 10 do 1 na 20 uczniów, zależnie od rodzaju wyjazdu.
- Przy wyjazdach autokarowych i zagranicznych często stosuje się proporcję 1:15, a w górach bywa ostrzejsza, np. 1:10.
- Pilot i kierowca zwykle nie wliczają się do liczby opiekunów.
- Każda wycieczka ma kierownika, który odpowiada za program, dokumenty i koordynację opiekunów.
Co mówią przepisy o liczbie opiekunów
Wielu nauczycieli szuka jednej, konkretnej liczby w ustawie. Tymczasem przepisy nie regulują dokładnie, ilu opiekunów powinno być na grupę uczniów. Decyzja należy do dyrektora szkoły, który bierze pod uwagę wiek dzieci, wielkość grupy, rodzaj wycieczki i poziom ryzyka. Zwykle przyjmuje się, że na jednego opiekuna przypada 10–15 uczniów, ale młodsze dzieci i trasy o podwyższonym ryzyku wymagają większej liczby osób. Podstawą są m.in. przepisy prawa oświatowego i rozporządzenie MEN z 25 maja 2018 r. w sprawie organizowania krajoznawstwa i turystyki w publicznych szkołach. Przed wyjazdem sprawdź jednak aktualny tekst przepisów oraz regulamin własnej placówki.
Dlatego regulamin wycieczek szkolnych w Twojej szkole jest dokumentem, który faktycznie przesądza o liczbie opiekunów. Jeśli go nie masz pod ręką, poproś dyrektora o aktualną wersję.
Jak to wygląda w regulaminach szkół
Szkoły ustalają własne proporcje. Przykładowe zapisy z regulaminów:
- wyjście lub wycieczka w obrębie miejscowości, bez środków lokomocji – 1 opiekun na 20 uczniów,
- wyjazd poza teren szkoły ze środkami lokomocji – 1 opiekun na 15 uczniów,
- wyjazd autokarowy – 1 opiekun na 15 uczniów, nie licząc kierowcy ani pilota czy przewodnika,
- wycieczka górska – 1 opiekun na 10 uczestników,
- wycieczka zagraniczna – 1 opiekun na 15 osób,
- wycieczka piesza – do 30 uczniów, w tym 2 opiekunów.
Inna szkoła może przyjąć 1:15 dla młodszych klas i 1:20 dla starszych przy wyjazdach z transportem publicznym. To pokazuje, że liczba opiekunów na wycieczce zagranicznej czy krajowej nie jest jednakowa wszędzie i zawsze trzeba patrzeć na lokalny regulamin. Niektóre regulaminy dodają też, że przy więcej niż jednym opiekunie przynajmniej jeden musi być nauczycielem.
Wyliczenia dla klasy 25, 30 i 35 uczniów
Poniższa tabela przelicza trzy popularne proporcje. Zawsze zaokrąglaj w górę, bo ułamek osoby nie sprawuje opieki.
| Uczniów w grupie | Proporcja 1:20 | Proporcja 1:15 | Proporcja 1:10 |
|---|---|---|---|
| 25 | 2 opiekunów | 2 opiekunów | 3 opiekunów |
| 30 | 2 opiekunów | 2 opiekunów | 3 opiekunów |
| 35 | 2 opiekunów | 3 opiekunów | 4 opiekunów |
Weźmy przykład z naszej oferty. W wycieczce szkolnej do Londynu cena jest skalkulowana dla 40 uczestników i 3 opiekunów. Przy proporcji 1:15 dla 40 uczniów wychodzi właśnie 3 opiekunów. Jeśli Twoja grupa jest inna, ofertę przygotujemy indywidualnie.
Kto może być opiekunem
Opiekunem jest zwykle nauczyciel, ale nie tylko. Poradniki dla szkół i regulaminy wymieniają następujące wymagania:
- pełnoletność,
- zaświadczenie o niekaralności, a często także sprawdzenie w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym,
- doświadczenie w pracy z dziećmi i przygotowanie do udzielenia pierwszej pomocy,
- zgoda dyrektora szkoły.
Rodzic może pełnić tę funkcję tylko za zgodą dyrektora, a według części poradników nie na wycieczkach krajoznawczo-turystycznych. Każdy przypadek powinien być zatwierdzony zgodnie z regulaminem placówki.
Kierownik wycieczki – za co odpowiada
Kierownik odpowiada za całość organizacji: program i harmonogram, koordynację opiekunów, dokumentację, kontakt z dyrekcją i rodzicami oraz zgodność wyjazdu z przepisami. W poradnikach dla szkół wymienia się dla niego dodatkowe wymogi, takie jak pełnoletność, co najmniej średnie wykształcenie, niekaralność i ukończony kurs kierowników wycieczek. Na wycieczce klasowej funkcję zwykle pełni wychowawca. Szczegóły sprawdź w regulaminie szkoły.
Pilot, przewodnik i kierowca – czy to opiekunowie
Nie. Pilot i przewodnik odpowiadają za program, orientację w terenie i organizację na miejscu, a kierowca za bezpieczny przejazd. Za opiekę nad uczniami nadal odpowiadają nauczyciele i wyznaczeni opiekunowie. W wielu regulaminach autokar liczy się „nie licząc kierowcy i pilota”. Dlatego przy wyborze oferty sprawdzaj, ilu opiekunów uwzględniono w kalkulacji. Jeśli chcesz zorganizować wyjazd krok po kroku, zajrzyj do poradnika jak zorganizować wycieczkę szkolną z biurem podróży.
Kiedy potrzeba więcej opiekunów
Dodatkowych osób warto zaplanować w kilku sytuacjach:
- młodsze klasy – dzieci potrzebują większej uwagi, więc proporcja bywa ostrzejsza,
- trasy górskie – tu stosuje się niższą liczbę uczniów na opiekuna, a program można zobaczyć w ofercie wycieczek szkolnych w góry,
- uczniowie ze specjalnymi potrzebami – wymagają dodatkowego wsparcia,
- wyjazdy zagraniczne – dochodzi odprawa, kontrola dokumentów i inna logistyka, więc praktyka często przyjmuje 1:15 lub niższą wartość.
W przypadku wyjazdu za granicę trzeba pamiętać także o formalnościach, np. zgłoszeniu wycieczki, jeśli wymaga tego regulamin szkoły. Więcej o tym znajdziesz na stronie wycieczki szkolne za granicę.
Jak wyznaczyć opiekunów i co przygotować
Zanim klasa wyjedzie, dyrektor powinien formalnie wyznaczyć opiekunów. W wielu szkołach oznacza to decyzję lub zgodę dyrektora z listą osób oraz oświadczenia opiekunów dotyczące niekaralności i wpisu do rejestru. Warto załatwić to z wyprzedzeniem, bo dokumenty trzeba zebrać od każdej osoby, także od zaproszonych rodziców.
Gdy brakuje chętnych, zapytaj innych nauczycieli, pedagoga lub psychologa szkolnego. Rodziców możesz zaprosić za zgodą dyrektora i po spełnieniu wymogów regulaminu. Jeśli planujesz wyjazd zagraniczny, ustal listę opiekunów odpowiednio wcześniej, bo ich dane są potrzebne do dokumentów i rezerwacji.
Obowiązki opiekuna w czasie wyjazdu
Niezależnie od liczby osób obowiązki są podobne:
- pilnowanie listy uczestników i regularne liczenie dzieci, zwłaszcza przy wsiadaniu do autokaru i po zwiedzaniu,
- przestrzeganie programu oraz regulaminu wycieczki,
- reagowanie na sytuacje zagrożenia i znajomość numerów alarmowych,
- dostęp do apteczki i informacji o stanie zdrowia uczestników,
- stały kontakt z kierownikiem wycieczki i pilotem,
- informowanie rodziców o istotnych zdarzeniach.
Dobrze jest przypisać każdemu opiekunowi stałą grupę uczniów. Przy 30 osobach i dwóch opiekunach to po 15 uczniów, a przy trzech opiekunach po 10, co ułatwia kontrolę podczas zwiedzania i przerw.
Najczęstsze pytania
Czy opiekun musi być nauczycielem?
Nie zawsze, ale w wielu regulaminach przy większej liczbie opiekunów przynajmniej jeden musi być nauczycielem. Rodzic może pomagać za zgodą dyrektora i z zachowaniem wymogów regulaminu.
Czy wystarczy jeden opiekun na całą klasę?
Zależy od rodzaju wyjazdu i regulaminu szkoły. Przy małej grupie w obrębie miejscowości bywa to możliwe, ale na wycieczce autokarowej lub zagranicznej zwykle potrzeba kilku osób.
Ilu opiekunów na wycieczce zagranicznej?
Regulaminy najczęściej przyjmują 1 opiekuna na 15 uczniów. Dokładną proporcję ustala dyrektor w oparciu o regulamin szkoły.
Czy pilot liczy się jako opiekun?
Zwykle nie. Opiekunowie to osoby wyznaczone przez szkołę, a pilot i kierowca są dodatkową obsługą wyjazdu.
Kto wyznacza liczbę opiekunów?
Ostateczną decyzję podejmuje dyrektor szkoły na podstawie regulaminu i charakteru wycieczki.
Podsumowanie
Liczba opiekunów na wycieczce szkolnej zależy od regulaminu szkoły, wieku uczniów i trasy, dlatego zawsze zaczynaj od dokumentów placówki. Planujesz wyjazd i chcesz policzyć koszty z uwzględnieniem opiekunów? Napisz do nas, a przygotujemy ofertę dla Twojej grupy.